و برهان كه در آن به اتّفاق و اجماع رجال بر قولى و يا مسلّم بودن و شهرت آن نزد علما اعتماد نمىشود ، پس حقيقت ، حقيقت است اعمّ از اين‌كه مردم آن‌را بشناسند يا منكر آن باشند . از لطيف‌ترين بيانات در اين زمينه كلام هفتمين پيشوا از اهل بيت پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله حضرت موسى بن جعفر عليهما السّلام است كه ضمن وصيّتى به هشام فرمود : « اى هشام ! اگر در دست تو گردويى باشد ولى مردم گمان برند كه آن درّ گرانبهايى است ، هرگز تو را سود و فايده‌اى نخواهد بخشيد ، چون تو خود مىدانى كه آنچه در دست تو است ، گردويى ناچيز بيش نيست ، نيز اگر در دست تو مرواريدى گرانقدر باشد امّا مردم بگويند كه آن ، گردو و چيز كم ارزشى است ، به تو زيان و ضررى نخواهد رسيد ؛ زيرا تو يقين دارى كه آن ، لؤلؤ ارزنده‌اى مىباشد » . « 1 » مشابه اين بيان از نظر معنا و مفهوم سخنى است كه به على عليه السّلام منسوب است : « لا تنظر إلى من قال و انظر إلى ما قيل » . « 2 » و : « لا علم كالتفكير » . « 3 »

--> ( 1 ) - ر . ك : تحف العقول : 386 . ( 2 ) - متن كلام در شرح غرر الحكم و درر الكلم : 6 / 266 چنين است : لا تنظر إلى من قال و انظر إلى ما قال . ( 3 ) - اين سخن در نهج البلاغهء فيض الإسلام ، حكمت 109 چنين آمده است : لا علم كالتفكّر .